Tarihçe

Esençay kasabası Taşova ilçe merkezine 16 km uzaklıkta, Boğalı ormanlarının eteğinde düz bir ovaya yerleşmiş 2340 nüfuslu kapalı bir havzada bulunmaktadır. Kasabanın yerleşim sahası yaklaşık olarak 820.000 m2 dir. Güneyi tamamen ormanlarla kaplıdır. Hava kirliliği hiçbir zaman olmayacak şekildedir. Kasabanın  ortasından  Esençay çayı geçmektedir. Doğu, batı ve kuzeyi genişlemeye oldukça müsaittir. Kış aylarında birime bağlanacak köylerin Taşova ile sık sık irtibat kesilmesi neticesi bölgemiz ticaret merkezi konumunu taşımaktadır. Söz konusu köyler kasabamıza her gün gelip gitmektedirler.
 

+ TARİHSEL GELİŞİM

Amasya Türkiye’nin çeşitli uygarlıklarının yerleşip geliştiği, tarihi zengin kentlerden biridir.Amasya ili sınırı içinde yapılan kazılar ve Türkiye tarihini aydınlatan yazılı belgeler, Amasya hakkında zengin bilgiler içermektedir.

Amasya’da yaşayan uygarlıklar arasında Hititler, (i.ö. 1900- i.ö. 1200) yıllarında, frigler, kimmerler ve Lidyalılar (i.ö. 1200-585) yıllarında, Persler ( İ.Ö. 533-333) yıllarında, Pontus Krallığı ( i.ö.301- 26) yıllarında, Romalılar ( i.ö. 25- is 395) yıllarında, Bizanslar (i.s. 395-1071) yıllarında, Selçuklular ( 1166 -1243) yılları arasında ve Osmanlılar ( 1389 – 1919) yılları arasında vardır.

Esençay yerleşmesinin ismi ise Bidevi (Bedevi)’den gelmektedir. Arapça kelime anlamı göçebe sözcüğüne karşılık gelmektedir. Esençay halkı 1041 yılında Horasan’dan gelip, buraya yerleşmişlerdir. Yörede Bizans’ın uzantıları mevcuttur. Cengiz Han’ın torunlarından Çeltek Han da bu yörede yapılan bir savaşta şehit düşmüştür. Burdaki halkın bir kısımıda Reşadiye ve Divriği’den gelip buraya yerleşmişlerdir. Yerleşme daha önce Tokat iline bağlı iken, 1944’de Amasya iline bağlanmıştır. Yerleşmenin belediye olma tarihi de 1967’dir. Yerleşme 1938 ve 1943 yılındaki depremlerden etkilenmiştir.

Bilim adamlarından İbni Kemal Esençay’lıdır.